3-jarige opleiding
De huidige fysiotherapeutische zorg aan ouderen doet in veel gevallen denken aan passieve bezigheidstherapie. Meestal is het niet meer dan met patiënten een beetje wandelen door de gangen van het verpleeghuis. Gebrek aan kennis van veel fysiotherapeuten maakt dat de meeste ouderen onvoldoende intensief gerevalideerd worden, daardoor hulpbehoevend blijven en zo onnodig inboeten aan kwaliteit van leven. Het potentieel van ouderen is echter veel beter te benutten. Als geriatriefysiotherapeut kan je een wereld van verschil maken.
Wat veel mensen ontmoedigt om in de geriatriefysiotherapie te gaan werken, is dat men de aangrijpingspunten onvoldoende herkent. Een voorbeeld daarvan is spierzwakte waaraan veel fysieke beperkingen gerelateerd kunnen worden. Het is belangrijk om deze goed te evalueren. En het is van belang om na te gaan welke spierfuncties verantwoordelijk zijn voor het feit dat een patiënt bijvoorbeeld niet meer zelfstandig naar de toilet kan gaan en daardoor incontinent raakt. Gaat men deze spieren adequaat trainen zodanig dat het potentieel wordt aangesproken, dan blijken er spectaculaire resultaten mogelijk. Moet je je voorstellen wat het betekent voor de kwaliteit van leven van een patiënt als hij zelfstandig uit een stoel kan komen om zonder hulp naar de toilet te gaan? De geriatriefysiotherapie kan de kwaliteit van leven aanzienlijk verhogen.
Het is een misvatting om te denken dat het behandelen van oude mensen hetzelfde is als het behandelen van jonge mensen waar men enkele jaren bij optelt. De specificiteit van oudere mensen is gelegen in het biologische veranderingsproces dat met veroudering gepaard gaat. Het gaat dan om veranderingen in onder meer capaciteit, herstelprocessen en fysiologie. Daarnaast is er comorbiditeit die niet specifiek is voor hoge leeftijd, zoals hart- en vaatlijden en kanker. Ten slotte spelen er geriatrische syndromen die specifiek op hoge leeftijd voorkomen, zoals spierzwakte, osteoporose, dementie, valproblematiek en frailty. Deze drieluik schets het complexe profiel van de patiëntenpopulatie van de geriatriefysiotherapeut.
De fysiotherapeut met een specialisatie in de geriatrie fysiotherapie richt zich op de (hulpbehoevende) geriatrische patiënt alsook op de meer algemene doelgroep van “de ouder wordende mens” vanuit een curatief en preventief oogpunt. Bij de revalidatie richt de fysiotherapeut zich niet enkel op de aandoening, maar staan het complex klinisch beeld en de functionele gezondheid van de patiënt centraal. Bij de preventie richt de fysiotherapeut zich vooral op het behoud van de zelfstandigheid van de cliënt.
Ivan Bautmans, studieleider:
‘De studenten reageren bijzonder enthousiast. Het is bezielend om te zien hoe hun ogen geopend worden en hoe dat direct tot een andere aanpak in de praktijk leidt. Die passie is hartverwarmend en hoopgevend voor de kwaliteit van leven van ouderen. Fysiotherapeuten hebben een grote invloed op de hulpbehoevendheid van ouderen. Deze bewustwording blijkt de aftrap tot een verdieping in de geriatriefysiotherapie.’
