Home Nieuws Nieuwspagina

Pijn bij de ouder wordende patiënt: belang voor de fysiotherapeut

01 april 2023
Pijn bij de ouder wordende patiënt: belang voor de fysiotherapeut
Duur: 3/4 dag
Ingangsniveau: Minimaal Algemeen FT
Investering: € 165,- (exclusief lunch)
Deelnemers: Algemeen fysiotherapeuten, Geriatriefysiotherapeuten en Psychosomatische fysiotherapie. 

Deze Themadag is onderdeel van de Master Fysiotherapie in de Geriatrie. Deelnemers zullen deze dag gezamenlijk met de Master studenten volgen.

Samenvatting

Hoewel eerder is aangetoond dat chronische pijn vooral voorkomt bij mensen in de werkende leeftijd, zijn er steeds meer aanwijzingen dat chronische pijn ook bij ouderen toeneemt. Desondanks dat pijn centraal staat bij de behandelrelatie tussen fysiotherapeut en patiënt, is het vaak niet de prioriteit. Daarnaast wordt er vaak gedacht dat pijn hoort bij het ouder worden, en dat deze pijn maar “gewoon” gedragen moet worden.

Als fysiotherapeut kom je vaak in aanraking met pijn, echter blijkt dat dit vaak nog onvoldoende herkend en onvoldoende behandeld wordt. Er zijn steeds meer aanwijzingen dat pijn toeneemt met de leeftijd. Er bestaat aanzienlijke heterogeniteit betreffende de prevalentie van pijn bij ouderen en er bestaat een groot scala aan meetinstrumenten om pijn vast te stellen. De exacte onderliggende mechanismen van pijn zijn niet altijd volledig achterhaald, echter kan er een onderverdeling gemaakt worden in de verschillende anatomische en pathofysiologische processen die betroken zijn bij de perceptie van pijn.

Pijn kan effect hebben op de kwaliteit van leven bij ouderen, daarnaast kan het de stemming, gemoedstoestand als ook slaap beïnvloeden. Deze multifactoriële aspecten zijn belangrijk om de rol van pijn op het dagelijks leven te kunnen beschrijven. Daarnaast komt pijn vaak ook voor in combinatie met andere comorbiditeiten zoals bij kanker patiënten, personen met dementie en ook de ziekte van Parkinson. 

Het meten van pijn bij ouderen kan soms een uitdaging zijn, zeker in specifieke condities. Welke meetinstrumenten zijn er allemaal, wanneer worden deze ingezet, en welke meetinstrumenten worden er gebruikt voor het meten van acute en chronische pijn. Meerdere meetinstrumenten en meetmethoden zijn beschreven in de literatuur voor de evaluatie van pijn. Hierbij kan er een onderscheid gemaakt worden tussen methoden die gericht zijn op het meten van de pijn en methoden die gericht zijn op het meten van de symptomen en de impact op de gemoedtoestand en kwaliteit van leven. Een selectie van goed inzetbare meetinstrumenten voor de pijn is in de klinische praktijk is noodzakelijk om mensen met (dreigende) functionele problemen ten gevolge van pijn te identificeren.

Bij personen met dementie komt pijn regelmatig voor, echter is het vaak lastig te bepalen waar de persoon met dementie precies last van heeft en waar de pijn vandaan komt. Het herkennen en signaleren van pijn bij personen met dementie is vaak niet makkelijk, zij uiten pijn op een andere manier.

Klinische expertise ontwikkelt zich doordat therapeuten in staat zijn om specifieke patiëntgebonden problemen sneller te herkennen. Een analyse van hoe je zelf patiënten met pijn herkent en hoe je hiermee omgaat zal helpen om de problematiek in de toekomst sneller en adequater te identificeren.

Werkvormen

Werkgroepen, simulaties van casuïstiek en practicum.

Doelstelling

Vernieuwen, verdiepen en verbreden

Competentiegebieden

    • Fysiotherapeutisch handelen
    • Geriatrie fysiotherapeutisch handelen
    • Communiceren
    • Kennis delen
    • Professioneel handelen

Eindniveau

Aan het einde van deze cursus is de deelnemer in staat om:

      • De onderliggende mechanismen (veranderingen in anatomie en pathofysiologie) van pijn bij ouderen te beschrijven en uit te leggen
      • De prevalentie en het ontstaan van pijn bij ouderen toe te lichten
      • De risicofactoren en prognostische factoren voor pijn bij ouderen toe te lichten
      • De evolutie van pijn met ouder worden te beschrijven
      • De relatie tussen pijn, emotie, stemming, slaap en kwaliteit van leven te beschrijven
      • De specifieke aspecten van pijn in aanwezigheid van comorbiditeiten zoals Dementie en Parkinson te beschrijven
      • Aan te geven welke meetinstrumenten geschikt zijn voor het in kaart brengen van acute en chronische pijn
      • Meetinstrumenten te identificeren die je kan inzetten bij personen met Dementie of Parkinson
      • De belemmerende en bevorderende factoren die er zijn bij pijn educatie te beschrijven
      • De effecten en bijwerkingen van de pijnmedicatie te beschrijven
      • De rol van fysieke activiteit bij personen met pijn te beschrijven

Zelfstudie/voorbereiding

Ter voorbereiding dient de deelnemer een aantal artikelen door te nemen.

Docenten

Professor dr. Wilco Achterberg, hoogleraar institutionele zorg en ouderengeneeskunde

Wilco Achterberg is hoogleraar institutionele zorg en ouderengeneeskunde aan het LUMC. Daarnaast is hij specialist ouderengeneeskunde bij Topaz (Leiden eo). Ook was hij voorzitter van het Verenso Behandeladvies Geriatrische Revalidatie na Covid-19, en is hij co-voorzitter van de richtlijn werkgroep Revalidatie na COVID-19 van de Federatie Medisch Specialisten (FMS), waarvan de eerste modules deze zomer uitkomen.

 

Cursusdata

Zaterdag 1 april 2023 van 09.00 - 15.00 uur (exclusief lunch)

Tijdsbesteding

  • Contactdagen: 1
  • Contacturen per dag: 4,5 uur
  • Voorbereiding: 1,5 uur

Accreditatie

Accreditatiepunten vraagt de cursist zelf aan bij zijn/haar eigen kwaliteitsregister (let op: niet alle kwaliteitsregisters bieden hier de mogelijkheid voor. Vraag dit zelf goed na).

Locatie

SOMT University of Physiotherapy

N.B. Deze Lifelong learning activiteit vindt doorgang bij voldoende deelname. In geval van annulering worden inschrijvers tijdig op de hoogte gesteld.

Ben je lid van alumnivereniging VASTUS? Dan ontvang je 10% korting op alle LLL events.