Home Onderwijs Masters Fysiotherapie Master Orofaciale Fysiotherapie

De Master Orofaciale Fysiotherapie is een HBO Master of Science (MSc) die fysiotherapeuten opleidt tot klinisch specialist in de hoofd-hals regio. Orofaciale fysiotherapie richt zich op het onderzoeken en behandelen van patiënten met temporomandibulaire en neurofysiologische klachten. Hierbij speelt interdisciplinaire samenwerking met andere medische specialismes een belangrijke rol.

Werkveld

De Master Orofaciale Fysiotherapie leidt studenten op tot bekwame orofaciale fysiotherapeuten die vanuit hun rol in de eerste-, anderhalve-, tweede- of derdelijnszorg, duurzaam verantwoorde diagnostiek en interventies uitvoeren. Essentieel voor het handelen in de praktijk is de voorwaardelijke kennis van anatomie, biomechanica, pathologie en pathofysiologie. Ook de samenwerking met andere (medische) specialismes binnen en buiten de fysiotherapie speelt een belangrijke rol.

Als Master Orofaciale Fysiotherapie onderscheid je jezelf door:

  • Uitgebreide en specifieke kennis van (musculoskeletale) problematiek van de hoofd-hals regio, waarbij gedacht moet worden aan temporomandibulaire disfunctie, hoofdpijn, duizeligheid, hoofdhalskanker, aangezichtsverlamming, en dergelijke;
  • Het kunnen toepassen van complexe vaardigheden voor het diagnosticeren en behandelen van musculoskeletale, neurologische en fysiologische functiestoornissen van de hoofd-hals regio;
  • Een hoog niveau van geavanceerd klinisch redeneren voor het analyseren van complexe gezondheidsproblemen in de hoofd-hals regio;
  • Het kunnen signaleren en analyseren van klinische en wetenschappelijke vraagstukken door middel van Evidence Based Practice (EBP) en Practice Based Evidence (PBE), zodat op basis van het huidige beste kennis beslissingen kunnen worden genomen voor en met de individuele patiënt.

In de dagelijkse praktijk wordt het masterniveau op zowel eerste-, anderhalve, tweede- en derdelijns setting gekenmerkt door het kunnen diagnosticeren en behandelen van patiënten met complexe gezondheidsproblemen in de hoofd-hals regio, waarbij niet kan worden teruggegrepen op bestaande kennis en ervaring.

Om met deze complexiteit om te kunnen gaan, dienen afgestudeerde orofaciaal fysiotherapeuten te beschikken over geavanceerde kennis en kunde, gespecialiseerde manuele vaardigheden, en vaardigheden van het klinisch redeneren op basis van bestaande wetenschappelijke en praktische evidentie

Praktische zaken

De Master Orofaciale Fysiotherapie is te volgen als een tweejarig deeltijdprogramma of een regulier driejarig deeltijdprogramma. Beide programma's zijn te volgen op onze campus in Amersfoort.

Driejarig Deeltijdprogramma

Wanneer je nog niet in het bezit bent van een masterdiploma, kun je het reguliere driejarige masterprogramma volgen.

Het eerste jaar bestaat uit een schakelprogramma en de module cervicale vaardigheden. Het schakelprogramma volg je samen met de studenten van de Master echografie en de versnelde mastertrajecten. Hierin word je geschoold in de generieke competenties rondom Evidence-Based Practice, methodologie van onderzoek en klinisch redeneren. 

Het tweede en derde jaar zijn verder gelijk aan het tweejarig deeltijdprogramma.

Tweejarig Deeltijdprogramma 

Het tweejarig programma is toegankelijk voor fysiotherapeuten die na hun bacheloropleiding fysiotherapie een HBO-masteropleiding in een fysiotherapie-specialisatie of een WO-master hebben afgerond. Hierdoor krijg je vrijstelling voor het schakelprogramma van de driejarige master.

Master manueeltherapeuten krijgen naast het schakeljaar ook vrijstelling voor de module cervicale vaardigheden. Niet-manueel therapeuten krijgen vrijstelling voor het schakeljaar, maar dienen de module cervicale vaardigheden wel af te ronden.

Contactdagen

De contactdagen voor het schakeljaar zijn op woensdag, eens in de twee à drie weken.

De contactdagen voor het tweede en derde jaar zijn altijd op donderdag, één keer in de twee weken, van 9.00 tot 17.00 uur. Daarnaast volg je een aantal stagedagen en snijzaalonderwijs. De studiebelasting ligt op 13 tot 16 uur per week, exclusief stage. De opleiding omvat in totaal 90 studiepunten (EC).

Toelating

Toelating tot de driejarige Master Orofaciale Fysiotherapie is mogelijk met een door de Nederlandse overheid erkend bachelordiploma Fysiotherapie.

Toelating tot de tweejarige Master Orofaciale Fysiotherapie is mogelijk met een door de Nederlandse overheid erkend masterdiploma in een fysiotherapie specialisatie.

Opbouw & Opleidingsinhoud

De Master Orofaciale Fysiotherapie onderscheidt zich door het interactieve en uitgebreide programma, het hoge kwaliteitsniveau en hoge niveau van klinisch redeneren bij complexe gezondheidsproblemen in de hoofd-hals regio. Multidisciplinaire (medische) samenwerking is een belangrijk deel van de opleiding. Fysiotherapeuten worden opgeleid tot bekwame orofaciale fysiotherapeuten die, vanuit hun rol in de eerste-, anderhalve-, tweede- en derdelijnszorg, duurzaam verantwoorde diagnostiek uitvoeren en interventies uitvoeren. Voorwaardelijk voor het handelen in de praktijk is kennis van anatomie, biomechanica, pathologie en pathofysiologie essentieel. De inhoud van de master staat in relatie tot het beroepscompetentie profiel zoals opgesteld door de Nederlandse Vereniging voor Orofaciale Fysiotherapie.

Schakeljaar

Het eerste jaar bestaat uit een schakelprogramma (25 ECTS) en de module cervicale vaardigheden (5 ECTS). Het schakelprogramma volg je samen met de studenten van de Master echografie en de versnelde mastertrajecten. Dit programma bestaat uit het opdoen van de generieke mastercompetenties, zoals:

  • Klinisch redeneren;
  • Evidence-Based Practice;
  • Methodologie en statistiek;
  • Klinimetrie;
  • Implementeren en innoveren.

Deze competenties komen samen in vier toetsen (Critically Appraised Topics). Aanvullend volg je lesdagen die de klinische state-of-the-art in het vakgebied belichten. Dit eerste jaar bereidt je optimaal voor om integraal in te kunnen stromen in het tweede jaar van de Master Orofaciale Fysiotherapie.

Modules

Jaar twee en drie van de Master Orofaciale Fysiotherapie bestaan uit vier modules per jaar, opgebouwd uit vier specifieke thema’s. Deze modules nemen gedurende de opleiding toe in complexiteit van de thematiek en/of casuïstiek. De samenhang tussen alle leerlijnen wordt bevorderd door de inhoud van de ‘praktijkgestuurde casuïstiek’, welke uitgewerkt worden rond de desbetreffende thema’s van de module. 

Modules Kauwstelsel en Tandheelkunde

In deze modules staan temporomandibulaire disfunctie (TMD) en orofaciale pijn centraal. Aan bod komen onderwerpen als diverse vormen van TMD waaronder TMD-pijn en artrogene TMD, maar ook dentale pijn (tandheelkunde). Overige onderwerpen in deze modules:

  • Anatomie, arthrokinematica en biomechanica van het kauwstelsel, ook i.r.t. de cervicale wervelkolom;
  • Bruxisme;
  • Tandheelkunde;
  • Psychosomatiek;
  • Multidisciplinaire samenwerking met onder andere tandartsen en kaakchirurgen.

Modules Neurologie

In deze modules worden gezondheidsproblemen op basis van neurologische problematiek besproken. Het verdiepen van neurologische achtergrondkennis is hierbij voorwaardelijk voor adequate differentiaal diagnostiek en indicatiestelling voor therapie. De volgende onderwerpen staan centraal:

  • Neurofysiologie;
  • Hoofdpijn; musculoskeletale factoren; secundaire en primaire hoofdpijnen;
  • Facialis parese; bijbehorende pathologieën, vormen van aangezichtsverlamming, synkinesieën, KNO, plastische chirurgie en bijbehorende revalidatie middels mime-therapie door de orofaciaal fysiotherapeut;
  • Trigeminus neuralgie; differentiaal diagnostiek en relatie met het kauwstelsel;
  • Multidisciplinaire samenwerking met onder andere de neuroloog, KNO-arts, plastisch chirurg en logopedist.

Modules KNO

Deze modules focussen zich op onder andere duizeligheid en gehoorproblemen. De differentiaal diagnostiek is hierbij essentieel om te bepalen wat binnen het domein van de orofaciaal fysiotherapeut hoort, en wat niet. De volgende onderwerpen komen hiervoor aan bod:

  • Somatische tinnitus en niet somatische tinnitus waarbij ingegaan wordt op de differentiaal diagnostiek;
  • Duizeligheid;
  • Otologieën;
  • Multidisciplinaire samenwerking met de KNO-arts.

Modules Chirurgie en Oncologie

In deze modules staat de nazorg bij oncologie, traumatologie en chirurgie centraal. We gaan in op de behandeling van ontstane bewegingsstoornissen om de functies en kwaliteit van leven van deze patiënten te optimaliseren.
Een belangrijk onderdeel vormen de disfuncties van het kauwstelsel, de hals en de schouders, als gevolg van hoofd-halsoncologie en de behandeling daarvan. Problematiek betreft hier bijvoorbeeld lymfoedeem, fibrosering verschillende weefsels in bestralingsgebied, kauw-/slik-/spraakproblemen, nek- en schouderdisfuncties. Er wordt daarom kennis opgedaan van de verschillende medische interventies bij hoofd-hals oncologie, en wordt inzicht verkregen in de technieken en effecten van de verschillende reconstructies. Overige onderwerpen betreffen onder andere:

  • Revalidatie na hoofd-halschirurgie in het aangezicht als gevolg van ontwikkelingsstoornissen zoals schisis en aangezichtsdeformatie;
  • Multidisciplinaire samenwerking met onder andere de kaakchirurg, KNO-arts, plastisch chirurg, oncoloog, maxillofaciaal prothetist, logopedist en diëtist.

Docenten

De kwaliteit van de docenten is een bepalende factor voor het niveau van het onderwijs. SOMT University of Physiotherapy investeert daarom in hooggekwalificeerde begeleiding. De lessen en hoorcolleges worden gedoceerd door vooraanstaande experts die hun expertise hebben op een specifiek thema en ruime didactische ervaring hebben.

 

Klinische praktijk

In het onderwijs is casuïstiek sturend. Dat wil zeggen dat elke opdracht begint met een herkenbare casus uit de dagelijkse praktijk. De leerstof wordt zo onmiddellijk gekoppeld aan de praktijk. Relevante casuïstiek kan door de docenten worden ingebracht, maar veelal zal je zelf een casus uit de eigen praktijk aandragen.

 

Snijzaalonderwijs

In het tweede jaar van de Master Orofaciale Fysiotherapie wordt dissectie-onderwijs verzorgd in de snijzaal. Een unieke gelegenheid om de kennis van de anatomie te verdiepen en te specificeren voor het expertisedomein van de orofaciaal fysiotherapeut. Daarmee wordt kennis van de anatomie arthrokinematica verbonden met de problematiek in praktijk. Zo wordt er bijvoorbeeld inzicht verkregen in de complexiteit van de anatomie en biomechanica van het hoofd-halsgebied, en de biomechanische en neurofysiologische relaties tussen het kauwstelsel en de cervicale wervelkolom.

 

Stage

Zowel in het tweede als in het derde jaar worden stages georganiseerd. Het doel van de stage is om het geleerde toe te passen in de praktijk en ervaring op te doen met het specifieke domein van de orofaciale fysiotherapeut. Er zijn verschillende stagevormen, variërend van individuele stages en miniklinieken, tot participatie op multidisciplinaire spreekuren. 

 

Toetsing

Aangezien de ontwikkelde competenties gericht zijn op de beroepspraktijk, is de toetsing voornamelijk praktijk-gerelateerd. Competenties worden ontwikkeld door middel van voorbereidende en verwerkende opdrachten, gevarieerde werkvormen en praktijkopdrachten. Elke module bevat meerdere formatieve en summatieve toetsen om een multidimensionele, competentiegerichte toetsing te waarborgen. Daarnaast worden klinische competenties getoetst tijdens de praktijkstage.

Wetenschappelijk vaardigheden worden getoetst door middel van een wetenschappelijk onderzoeksproject binnen het domein van de orofaciale fysiotherapie. Hierbij dienen de resultaten en conclusies op academische wijze te worden verwoord en op kritische wijze worden bediscussieerd. Door het maken van Critically Appraised Topics (CAT) wordt aan de hand van klinische vraagstellingen uit de praktijk de basis voor een onderbouwd en geavanceerd specialistisch klinisch redeneren ontwikkeld.